Toen ik eindelijk begreep wat bore-out bij hoogbegaafdheid betekent

Sinds kort begrijp ik wat een bore-out bij hoogbegaafdheid is, en realiseer ik mij dat ik dit ook heb gehad. Burn-out kende ik natuurlijk al wel. Die heb ik zelf ook gehad: te hard werken, te veel verschillende dingen doen, te veel dingen in mijn privéleven die misgingen, tot opeens het licht uitging.

Maar een bore-out nam ik eerst eigenlijk niet zo serieus. Ik dacht dat het gewoon een modeterm was. Iets om een beetje om te lachen. Alsof het vooral betekende dat je je aanstelde omdat je je verveelde. En daarbij komt dat ik me in mijn vrije tijd helemaal niet zo snel verveel. Als ik vrij ben en kan doen waar ik zin in heb, verveel ik me eigenlijk nooit.

Waar ik me wél verveel, is bij verplichtingen. Vooral op werk. Maar lange tijd had ik niet echt door dat juist daar het probleem kon zitten.

Uiteindelijk begon ik te begrijpen wat een bore-out voor míj betekent. En ik denk dat mijn hoogbegaafdheid daar wel iets mee te maken heeft. Natuurlijk wil ieder mens uitdaging in zijn werk. En bijna niemand vindt te veel routine echt leuk. Iedereen heeft wel een grens voor saaiheid. Maar ik denk dat die grens voor sommige hoogbegaafden anders ligt. Niet voor iedereen op dezelfde manier, want geen enkele hoogbegaafde is hetzelfde, maar wel voor mensen met een profiel zoals het mijne.

Ik ben goed in complexe taken. Die vind ik leuk, die gaan me makkelijk af, daar krijg ik energie van. Simpele, repetitieve taken liggen bij mij juist moeilijker. Vaak zijn dat taken waarvoor je handigheid en automatisme moet opbouwen door herhaling. Juist daarin ben ik minder sterk. Niet omdat ik niet wil, maar omdat het me relatief veel moeite kost om dat soort dingen eigen te maken.

Daardoor ligt mijn schaal van wat boeiend is, wat gemiddeld is, wat een beetje saai maar nog wel te doen is, en wat echt geestdodend is, op een heel andere plek. Dingen die voor anderen misschien nog best te doen zijn, kunnen voor mij veel sneller totaal leeglopen. Niet alleen omdat ze saai zijn, maar ook omdat ik er mijn aandacht met kracht bij moet houden. Het is dus tegelijk inspannend en geestdodend.

Dat is denk ik precies de pijnlijke combinatie. Een deel van mijn brein moet in de overdrive om bij iets lineairs en repetitiefs te blijven, terwijl een ander deel juist gemaakt is voor samenhang, inspiratie, complexiteit en beweging. Dat deel kan dan nergens heen. Dat moet ik de hele tijd onderdrukken. En die combinatie is voor mij gewoon niet goed vol te houden.

Pas sinds kort heb ik dat echt aan mezelf toegegeven. Daarvoor dacht ik vooral: niemand vindt saai leuk, dus waar zeur ik over? Ik zag mezelf eerder als een aansteller dan als iemand die een echt signaal serieus moest nemen. Daardoor heb ik dat gevoel van verveling lang weggedrukt en werd ik in plaats daarvan vooral boos op mezelf. Doe toch normaal. Iedereen moet dit toch gewoon kunnen.

En natuurlijk, voor een deel is dat ook zo. Niet alles in het leven hoeft leuk te zijn. Maar ik heb lang onderschat hoeveel schade het kan doen als je structureel te lang blijft hangen in werk dat je uitput op precies de verkeerde manier. Ik denk nu dat dat echt heeft bijgedragen aan meerdere momenten waarop ik vastliep en uiteindelijk uitviel.

Tegenwoordig probeer ik daar toleranter in te zijn naar mezelf. Als ik merk: dit is te saai, ik krijg hier geen energie van, ik raak leeg, ik kom niet in een flow, dit past gewoon niet bij hoe ik werk, dan neem ik dat serieuzer. Dan stop ik eerder, of ik wissel meer af, of ik doe iets minder lang achter elkaar. Ik probeer beter te kijken naar hoe ik iets anders kan aanpakken, in plaats van mezelf alleen maar harder te pushen.

Want altijd maar volhouden is niet altijd de oplossing. Daar ben ik inmiddels wel achter.

Voor mij gaat een bore-out, net als een burn-out, uiteindelijk ook over overbelasting. Alleen niet overbelasting door te veel drukte of te veel verantwoordelijkheid, maar overbelasting door het verkeerde soort belasting. Door werk dat te eentonig, te repetitief, te vlak is. Dan raak je aan de ene kant overbelast, omdat het je energie kost om jezelf erbij te houden, en tegelijk onderbelast, omdat er te weinig gebeurt van wat jou werkelijk voedt.

Zo voelt het voor mij. Niet als algemene definitie, maar als iets wat ik in mijn eigen leven ben gaan herkennen.

En ik hoop dat iemand die dit leest misschien ook ineens denkt: verrek, daar zit het dus in. Dat diegene dan wat liever voor zichzelf kan zijn. Dat signalen van eentonigheid en leegloop serieuzer genomen mogen worden. Niet om alles altijd leuk te moeten maken, maar om stap voor stap een werkend leven te creëren dat echt past bij wie je bent.

Want dat verdien je gewoon.

Verder lezen?