Weer geraakt kunnen worden – over HSP en intense emoties

Ik heb mezelf weer teruggevonden. Mijn scherpte, mijn gevoel. Net als veel hb’ers merk ik dat HSP voor mij ook een ding is

Maar een grotere gevoeligheid betekent ook dat je harder geraakt kunt worden. Door het mooie én door het pijnlijke.

Waar ik vroeger nogal eens stoïcijns of laconiek op dingen kon reageren, kan ik me nu veel dieper geraakt voelen. In positieve zin: dankbaarheid, ontroering, vreugde, verbinding. Maar ook pijnlijke emoties komen ineens veel harder binnen.

En dat is best lastig als je eigenlijk nooit geleerd hebt hoe je met heftige emoties om moet gaan.

Of nou ja, je hebt het wél geleerd. Je hebt geleerd hoe je ze moet onderdrukken, ontwijken of verdoven. Hoe je je schouders ophaalt en denkt: ach, zal wel. Hoe je doorgaat zonder al te lang stil te staan bij wat iets eigenlijk met je doet.

Maar je emoties echt voelen en er vervolgens ook nog een weg mee weten, dat is een heel andere kunst.

Je gevoeligheid terugkrijgen

Je eigen hooggevoeligheid opnieuw ontdekken kan aan de ene kant een enorme zegen zijn. Je kunt dingen intens ervaren. Intens genieten van het leven. Je kunt je sterk afstemmen op andere mensen, maar ook op dieren, natuur, muziek of een bepaald moment waarop ineens alles lijkt te kloppen.

Daar staat tegenover dat dezelfde gevoeligheid ook pijn kan doen.

Er is natuurlijk de buitenwereld. Beelden op het nieuws, verdriet van andere mensen, onrecht, machteloosheid. Daar kun je jezelf enigszins tegen beschermen door niet alles binnen te laten.

Maar dan zijn er ook nog je eigen emoties.

Misschien merk je ineens dat iets wat je vroeger makkelijk naast je neerlegde, je nu wél raakt. Een afwijzing bijvoorbeeld. Waar je vroeger misschien dacht: ach, laat maar, voel je nu ineens: hé, dit doet pijn.

Dat betekent niet automatisch dat je onzeker bent geworden. En het betekent ook niet automatisch dat de ander iets verschrikkelijks heeft gedaan.

Het betekent in eerste instantie gewoon dat je geraakt bent. Dat iets of iemand belangrijk voor je is.

Een ander volume

Dat vind ik misschien wel een van de ingewikkeldste dingen aan veel voelen: de intensiteit van je emotie zegt niet automatisch iets over de ernst van wat een ander heeft gedaan.

Je kunt intens verdrietig zijn omdat iemand even afstand neemt, zonder dat diegene iets verkeerd heeft gedaan. Je kunt enorm geraakt zijn door een reactie die voor iemand anders misschien klein lijkt. Maar dat maakt jouw gevoel niet minder echt.

Andersom werkt het trouwens net zo. Dankbaarheid kan je ineens overspoelen. Een gevoel van verbinding kan onverwacht intens zijn. Je kunt diep ontroerd raken door iets waarvan je vroeger misschien nauwelijks had opgekeken.

En juist omdat verbinding zo sterk gevoeld kan worden, kan het ook veel doen wanneer die verbinding ineens dreigt weg te vallen.

Je gevoeligheid zet niet alleen het volume van pijn harder. Ze zet het volume van alles harder.

Zonder harnas

Misschien ben je jezelf op dit moment opnieuw aan het ontdekken en kom je erachter dat je vanbinnen veel gevoeliger bent dan je altijd dacht. Misschien heb je jarenlang met een soort harnas rondgelopen en merk je nu pas hoeveel daar eigenlijk onder zat.

Dan zou ik vooral zeggen: ga door.

Maar houd er rekening mee dat veel voelen soms ook echt pijn kan doen. Zorg daarom dat je iets van comfort achter de hand hebt voor momenten waarop alles hard binnenkomt. Mensen met wie je kunt praten. Een plek waar je je veilig voelt. Muziek, warmte, natuur, je huisdier, rust — wat voor jou maar helpt om met dat gevoel te kunnen zijn zonder het meteen weer weg te hoeven stoppen.

En als je tijdens herstel ineens sterker reageert op andere mensen, op iets wat je leest of op iets wat gebeurt, hoeft dat niet te betekenen dat je achteruitgaat. Misschien kom je juist dichter bij jezelf.

Misschien kom je ook stukken tegen waar nog pijn zit die vroeger veilig opgeborgen was. Dat is niet altijd prettig. Soms is het ronduit pijnlijk. Maar het is wel van jou.

En ondanks dat mijn gevoeligheid soms intens kan zijn tot het punt waarop het echt pijn doet, zou ik haar voor geen goud willen missen.